Niet volproppen, wel voeden

Marijke zit tegenover me en trekt haar schouders even op voordat ze begint te praten. ‘Ik doe echt mijn best, zegt ze, bijna verontschuldigend. ‘Maar het voelt alsof ik mezelf de hele dag door moet volproppen.’
Ze is een vrouw van eind veertig en niet gewend om patiënt te zijn. Ze heeft gehoord dat ze darmkanker heeft. Over een paar weken staat er een grote operatie gepland. Vanuit het ziekenhuis is ze bij mij terechtgekomen voor hulp. Ze wil zich zo goed mogelijk voorbereiden. Sterker de operatie in. Dat idee geeft houvast, maar zorgt ook voor onrust. Want hoe dóé je dat eigenlijk, goed voorbereiden?

Weerstand

Marijke is altijd actief geweest. Eet zonder veel nadenken, precies genoeg. Heeft nooit begeleiding nodig gehad, nooit een dieet gevolgd. En nu zit ze bij een diëtist. Alleen dat al voelt vreemd. Ze wil het goed doen, niets laten liggen. Maar hoe meer ze leest over ‘aansterken’ en ‘eiwitrijk eten’, hoe groter haar weerstand wordt. Alsof goed zorgen voor jezelf betekent dat je telkens over je eigen grenzen moet gaan.

Dat herken ik. Veel mensen denken dat goed voeden vóór een operatie betekent dat ze grote porties moeten eten, en tegen de zin in. Terwijl het daar bijna nooit om gaat.

Wat het lichaam nodig heeft

In onze gesprekken beginnen we met inzicht. We kijken niet alleen naar wat Marijke eet, maar vooral naar wat haar lichaam nodig heeft. We volgen de samenstelling van haar lichaam. Zo zien we veranderingen in vet en spiermassa. Dat geeft ons richting. We maken keuzes op wat Marijkes lichaam laat zien, niet op gevoel of giswerk.

Schrikken

Marijke schrikt als ze hoort dat er weinig ruimte is om af te vallen. Haar gewicht leek stabiel, maar rond een operatie telt vooral wat er onder de oppervlakte gebeurt. Spieren zijn belangrijk voor herstel. Niet om ‘fit te lijken’, maar om de operatie beter aan te kunnen en daarna weer op te krabbelen.

Kleine beetjes

Vanaf dat moment verandert de toon. Het gaat niet langer over méér eten, maar over gerichter eten. Kleine porties, verdeeld over de dag. Eiwit op momenten dat het haalbaar is. Voeding die past bij Marijkes smaak en dagelijkse leven. En als dat met gewone voeding lastig was, gebruiken we tijdelijk een aanvulling. Niet als verplichting, maar als steun.

‘Dus ik hoef mezelf niet te dwingen?’ vraagt Marijke opgelucht. ‘Nee,’ zei ik. ‘Je hoeft je lichaam alleen te voeden, niet te forceren.’

Meer trek

Naast voeding speelt beweging een belangrijke rol. Via het ziekenhuis is ze ook in contact gebracht met een fysiotherapeut die veel weet over bewegen bij kanker, met wie ze werkt aan conditie en spierkracht. We passen het aan aan wat ze kan, en blijven dit volhouden. Voeding en beweging versterken elkaar, ook in deze fase. Door meer beweging krijg je bijvoorbeeld ook meer trek in eten.

Rust

Na de operatie blijf ik Marijke begeleiden. Ik kon het advies over voeding steeds een beetje aanpassen voor elke fase van haar herstel. Er zijn dagen met weinig trek en dagen waarop het vertrouwen even weg is. Het plan biedt rust en houvast.

Niet vechten

Wat mij in het ondersteunen van Marijke raakt, is hoe streng ze voor zichzelf is. Alsof ze het perfect moet doen. Terwijl goede voorbereiding juist vraagt om mildheid. Om luisteren. Om accepteren dat dit zoeken is. Goed voorbereid de operatie ingaan betekent niet dat je je altijd sterk voelt. Het betekent dat je stap voor stap keuzes maakt die je lichaam ondersteunen. Dat je voedt in plaats van vecht.